Logo Rijksoverheid, link naar hoofdpagina

wiki Nationaal Archief

Begrippen

DUTO wiki >  Begrippen

De duurzame toegankelijkheid van digitale informatie is een relatief nieuw werkterrein. Verschillende professies komen daarin samen en nemen hun eigen rekerentiekader en begripsduiding mee. Voor een goede interpretatie en gebruik van de DUTO-eisen is het echter van belang dat gebruikers dezelfde taal spreken. Om die reden zijn bij DUTO definities opgenomen van de belangrijkste gebruikte begrippen.

In het overzicht onder deze tekst staan de begrippen, zoals deze zijn vastgesteld (gepubliceerd) door de stuurgroep van 12 april 2016 (versieEen afzonderlijk informatieobject uit een reeks die door opeenvolgende wijzigingen is ontstaan. 1.0). Voor concepten en begrippen uit vorige versies, bekijk het overzicht van alle begrippen.

Informatie over de uitgangspunten bij het opstellen van de DUTO-begrippen.

Begrip Definitie  
Aggregatie Een informatieobjectEen op zichzelf staand geheel van gegevens met een eigen identiteit. dat is samengesteld uit andere informatieobjecten (de componenten van de aggregatieEen informatieobject dat is samengesteld uit andere informatieobjecten (de componenten van de aggregatie).).
Archiefbescheiden Informatieobjecten die vallen onder de Archiefwet 1995.
Archiefbewaarplaats Een bij of volgens de Archiefwet 1995 aangewezen bewaarplaats voor de blijvende bewaring van archiefbescheidenInformatieobjecten die vallen onder de Archiefwet 1995..
Archiefruimte Een ruimte, bestemd of aangewezen, voor de bewaring van archiefbescheiden in afwachting van hun overbrengingProcedure waarbij een zorgdrager van een overheidsorgaan de archiefbescheiden overdraagt aan de archiefbeheerder van een archiefbewaarplaats..
Archiefstuk Enkelvoud van 'archiefbescheiden'.
Authentiek informatieobject Informatieobject waarvan kan worden bewezen: a) dat het is wat het beweert te zijn; b) dat het opgemaakt of verzonden is door de persoon die beweert het te hebben opgemaakt of verzonden, en c) dat het opgemaakt of verzonden is op het tijdstip als aangegeven.
Beheeromgeving Geheel van voorzieningen waar een beheerder over kan beschikken om informatie te beheren.
Bewaartermijn De termijn waarna de zorgdragerDegene die bij of krachtens de wet belast is met de zorg voor de archiefbescheiden. een informatieobject moet vernietigenProces van verwijderen of wissen van archiefbescheiden zonder dat zij weer gereconstrueerd kunnen worden. dat voor vernietiging in aanmerking komt.
Bronapplicatie Eerste beheerapplicatie van een informatieobject.
Bronproces Het werkproces waarin een informatieobject is ontvangen of opgemaakt.
Categorie Aanduiding van een verzameling entiteiten met bepaalde gemeenschappelijke kenmerken, zoals vastgelegd in een classificatieschemaAanduiding van het systematisch ordenen van entiteiten in categorieën..
Classificatie Ordening van entiteiten in categorieën op basis een classificatieschema.
Classificatieschema Aanduiding van het systematisch ordenen van entiteiten in categorieën.
Computerbestand Geordende verzameling van gegevens in elektronische vorm, die door een elektronisch apparaat (computer, smartphone, videorecorder enzovoort) onder één naam kan worden behandeld en aangesproken.
Context De entiteiten die direct en/of indirect de inhoud, structuur en wijze van bevraging van een informatieobject bepalen.
Conversie Het omzetten van een informatieobject van het ene medium naar het andere, of van het ene formaat naar het andere.
Digitaal depot Het geheel van organisatie, beleid, processen en procedures, financieel beheer, personeel, databeheer, databeveiliging en aanwezige hard- en software, dat het duurzaam beheren van te bewaren digitale informatie mogelijk maakt.
Duurzaam bestandsformaat Bestandsformaat dat als geschikt is beoordeeld voor de vastlegging van een duurzaam informatieobjectInformatieobject dat voldoet aan de daaraan gestelde kwaliteitscriteria gedurende de hele beoogde levensduur..
Duurzaam informatieobject Informatieobject dat voldoet aan de daaraan gestelde kwaliteitscriteria gedurende de hele beoogde levensduur.
Duurzaam toegankelijk Vindbaar en bruikbaar voor degenen die er recht op hebben, vanaf het moment van ontstaan en voor zolang als noodzakelijk.
Eis Behoefte of verwachting die kenbaar gemaakt, vanzelfsprekend of dwingend voorgeschreven is.
Entiteit Elk concreet of abstract ding dat bestaat, bestond of zou kunnen bestaan, met inbegrip van de onderlinge verbanden tussen deze dingen
Export Presentatie van een informatieobject in een vorm geschikt voor machinale interpretatie.
Gebruiksomgeving Geheel van voorzieningen waar een gebruiker (mens of machine) over kan beschikken om toegangRecht, gelegenheid of hulpmiddel voor het vinden, gebruiken of terugzoeken van informatie. te krijgen tot informatie.
Historische versie Voorgaande versie van een informatieobject.
Identificatiekenmerk Uniek kenmerk van een entiteitElk concreet of abstract ding dat bestaat, bestond of zou kunnen bestaan, met inbegrip van de onderlinge verbanden tussen deze dingen.
Informatiemodel Beschrijving van de structuur en betekenis van de informatieobjecten in een bepaald domein.
Informatieobject Een op zichzelf staand geheel van gegevens met een eigen identiteit.
Kwaliteitsmanagementsysteem Het geheel van samenhangende of elkaar beïnvloedende elementen waarmee de organisatie beleid en doelstellingen bepaalt voor de kwaliteit van het informatiebeheer, inclusief het behalen van deze doelstellingen.
Metagegevens Gegevens die een informatieobject beschrijven.
Metagegevensschema Beschrijving van de structuur en betekenis van de metagegevensGegevens die een informatieobject beschrijven. van een informatieobject.
Migratie Handeling waarbij records worden overgezet van het ene systeem naar het andere, met behoud van authenticiteit, integriteit, betrouwbaarheid en bruikbaarheid.
Ondersteunde gebruikersomgeving Gebruikersomgeving die door de zorgdrager ondersteund wordt voor de weergavePresentatie van een informatieobject in een vorm geschikt voor menselijke interpretatie. van zijn informatieobjecten.
Open standaard Afspraken vastgelegd in specificatiedocumenten die beheerd worden in een open standaardisatieproces dat voldoet aan: laagdrempelige beschikbaarheid van documentatie, geen hindernissen op basis van intellectuele eigendomsrechten, inspraakmogelijkheden, en onafhankelijkheid en duurzaamheid van de standaardisatie-organisatie.
Overbrenging Procedure waarbij een zorgdrager van een overheidsorgaanOrganisatie die volgens de Archiefwet 1995 een overheidsorgaan is. de archiefbescheiden overdraagt aan de archiefbeheerder van een archiefbewaarplaatsEen bij of volgens de Archiefwet 1995 aangewezen bewaarplaats voor de blijvende bewaring van archiefbescheiden..
Overheidsinformatie Informatie die de overheid zelf maakt of ontvangt bij het uitvoeren van haar taken.
Overheidsorgaan Organisatie die volgens de Archiefwet 1995 een overheidsorgaan is.
Preservering Processen en activiteiten die betrekking hebben op de zorgDe algemene bestuurlijke verantwoordelijkheid van de overheidsorganen voor de uitvoering van de Archiefwet, elk op eigen terrein. voor de technische en intellectuele instandhouding van authentieke archiefstukken door de tijd heen.
Proces Samenhangend geheel van stappen en procedures voor de uitvoering van een taak.
Procesgebonden informatie(object) Informatie(object) ontvangen of gemaakt bij het uitvoeren van een werkproces (het bronprocesHet werkproces waarin een informatieobject is ontvangen of opgemaakt.).
Selectie a. Geheel van activiteiten gericht op het scheiden van voor blijvende bewaring en voor vernietiging te eniger tijd bestemde archiefbescheiden. b. Activiteit binnen de selectiea. Geheel van activiteiten gericht op het scheiden van voor blijvende bewaring en voor vernietiging te eniger tijd bestemde archiefbescheiden. b. Activiteit binnen de selectie als onder a. waarbij de voor blijvende bewaring en de voor vernietiging in aanmerking komende archiefbescheiden daadwerkelijk worden gescheiden. als onder a. waarbij de voor blijvende bewaring en de voor vernietiging in aanmerking komende archiefbescheiden daadwerkelijk worden gescheiden.
Selectielijst Beschrijving van categorieën procesgebonden informatieobjecten die voor blijvende bewaring dan wel voor vernietiging in aanmerking komen, voorafgegaan door een verantwoording. Daarin staan de termijnen na het verstrijken waarvan de vernietiging wel of niet mag plaatsvinden.
Substitutie Het vervangenReproductie van records met als doel tot vernietiging van de oorspronkelijke records te kunnen overgaan. van archiefinformatie door reproducties. De originelen worden vernietigd.
Toegang Recht, gelegenheid of hulpmiddel voor het vinden, gebruiken of terugzoeken van informatie.
Toegankelijke informatie Informatie die binnen redelijke tijd vindbaar en bruikbaar is.
Toegankelijkheidsniveau Vastgestelde set kwaliteitseisen voor de toegankelijkheid van informatieobjecten die behoren tot een bepaalde risicoklasse.
Toegankelijksheidsniveau Beschrijving van een verzameling kwaliteitseisen ten aanzien van de duurzame toegankelijkheid van informatie.
Verklaring van vernietiging Een verklaring of procesSamenhangend geheel van stappen en procedures voor de uitvoering van een taak.-verbaal waarin de vernietiging van informatieobjecten wordt vastgelegd.
Vernietigen Proces van verwijderen of wissen van archiefbescheiden zonder dat zij weer gereconstrueerd kunnen worden.
Versie Een afzonderlijk informatieobject uit een reeks die door opeenvolgende wijzigingen is ontstaan.
Versiereeks Reeks van opeenvolgende informatieobjecten die door wijzigingen op die informatieobjecten is ontstaan.
Vertaalschema Instructie hoe metagegevens die voldoen aan metagegevensschemaBeschrijving van de structuur en betekenis van de metagegevens van een informatieobject. A, vertaald kunnen worden naar metagegevens die voldoen aan metagegevensschema B.
Vervangen Reproductie van records met als doel tot vernietiging van de oorspronkelijke records te kunnen overgaan.
Waardering Activiteit binnen de selectie waarbij door bestudering van de contextDe entiteiten die direct en/of indirect de inhoud, structuur en wijze van bevraging van een informatieobject bepalen. van informatieobjecten wordt bepaald welke categorieën informatieobjecten voor tijdelijke dan wel blijvende bewaring in aanmerking komen, al dan niet onder toekenning van bewaartermijnen.
Weergave Presentatie van een informatieobject in een vorm geschikt voor menselijke interpretatie.
Zaak Een samenhangende hoeveelheid werk met een welgedefinieerde aanleiding en een welgedefinieerd eindresultaat, waarvan kwaliteit en doorlooptijd bewaakt moeten worden.
Zorg De algemene bestuurlijke verantwoordelijkheid van de overheidsorganen voor de uitvoering van de Archiefwet, elk op eigen terrein.
Zorgdrager Degene die bij of krachtens de wet belast is met de zorg voor de archiefbescheiden.
wiki Nationaal Archief